Na mapie Polski są miasta znane i mniej znane. Każde ma swój niepowtarzalny charakter, wyznaczany przez zespół cech wyróżniający daną przestrzeń na tle innych. Próbując określić charakter Rybnika, w pierwszym rzędzie należałoby użyć przymiotnika: "aktywny". Cecha ta pozwala na dostosowanie posiadanego potencjału do ciągle zmieniających się warunków rzeczywistości. Na przestrzeni kilkunastu ostatnich lat Rybnik z miasta typowo górniczego przekształcił się w nowoczesny i dynamiczny ośrodek, w którym ważne są różne dziedziny gospodarki. Było to możliwe dzięki szeroko rozumianej polityce inwestycyjnej, której prowadzenie ułatwiły pieniądze uzyskane z budżetu Unii Europejskiej.

Współistnienie w społeczno-gospodarczej przestrzeni Rybnika korzystnych warunków dla rozwoju przedsiębiorczości, bogatej oferty kulturalno-sportowej oraz szerokich możliwości aktywnego spędzania wolnego czasu w połączeniu z dogodnym położeniem geograficznym blisko głównych szlaków komunikacyjnych, pozwala określić Rybnik mianem miasta uniwersalnego, a przez to atrakcyjnego dla swojej prawie stuczterdziestotysięcznej społeczności, mieszkańców okolicznych miast, a także i inwestorów. Dopełnieniem tej charakterystyki jest wzorcowo funkcjonujące centrum, które - głównie dzięki obecności instytucji kultury i prężnie działających centrów handlowo-rozrywkowych - tętni życiem i nadaje miastu charakter twórczy. Wszystko to sprawia, że Rybnik jest postrzegany jako miejsce, w którym chce się żyć i pracować. Sytuację tę doskonale odzwierciedla hasło zorientowanego na promocję turystyki biznesowej i sportowej projektu: Rybnik to dobry adres. Świadectwem tego nie są jednak tylko subiektywne oceny rybniczan, ale także przyznawane miastu nagrody i wyróżnienia. Dzięki nim Rybnik nie jest anonimowy na samorządowej mapie Polski i w Europie.

Rybnik cechuje także dalekowzroczność w zakresie planowania i realizacji strategicznych dla miasta inwestycji. Z troski o przyszłość mieszkańców regionu zrodziła się idea stworzenia w centrum miasta Zespołu Szkół Wyższych. Dostosowanie oferty edukacyjnej zamiejscowych ośrodków największych uczelni w regionie - Uniwersytetu Śląskiego, Politechniki Śląskiej i Akademii Ekonomicznej - do wymagań regionalnego rynku pracy już przynosi efekty w postaci stosunkowo niskiego bezrobocia. W celu poprawienia jakości życia mieszkańców Rybnika oraz w związku z chęcią i obowiązkiem podjęcia działań na rzecz poprawy stanu środowiska naturalnego podjęto się realizacji projektu budowy sieci kanalizacyjnej w 17 dzielnicach miasta.

W Rybniku, mieście, które postawiło na rozwój nowoczesnej infrastruktury, ogromną rolę odgrywa zieleń. Zdobiące miasto kompozycje kwiatowe i charakterystyczne dla układu komunikacyjnego "wyspy zieleni" czyli ronda stanowią integralny element miejskiego krajobrazu, wzbogacając go i upiększając, a także wprowadzając przestrzenny ład. Malownicze tereny rekreacyjne wokół Zalewu Rybnickiego, lasy, parki, zieleńce zapewniają zaś nieograniczone możliwości rekreacji, z dala od problemów codzienności.

O charakterze danego miasta decydują ludzie tworzący jego społeczność. Rybniczanie są ludźmi nowoczesnymi, gotowymi do podjęcia wyzwań, jakie stawia przed nimi rzeczywistość. Realizując tak ważną dla współczesnej Europy ideę rozwoju społeczeństwa informacyjnego, są także przywiązani do tradycji, z której wyrastają i która określa ich tożsamość. Zachowując to, co piękne i wartościowe w śląskiej kulturze, Rybnik promuje idee integracji europejskiej, dbając o partnerskie stosunki z 11 miastami Starego Kontynentu. Za działalność na rzecz idei jedności europejskiej Rybnik otrzymał prestiżowe wyróżnienia - Dyplom Europejski, Flagę Honorową i Tablicę Honorową Rady Europy.